Noutbukda səs gəlmir və ya xırıltılı çıxır
Səs itəndə ilk fikir dinamiklərin yandığı olur. Praktikada isə halların böyük hissəsi Windows-un çıxış qurğusunu səhv seçməsi, sürücü konflikti və ya bir Fn düyməsidir — yəni pulsuz həll.
60 saniyəlik ilk yoxlama
- Səs ikonuna sağ klik → «Open Volume Mixer». Ayrı-ayrı proqramların səsi sıfıra endirilmiş ola bilər.
- Çıxış qurğusunu yoxlayın. Səs ikonunun yanındakı siyahıda «Speakers» seçilibmi? HDMI monitor və ya Bluetooth qulaqlıq qoşulubsa, Windows səsi ora yönləndirir.
- Qulaqlıq soketini yoxlayın. Soketdəki mikroaçar ilişəndə sistem qulaqlığın qoşulu olduğunu düşünür. Qulaqlığı bir neçə dəfə taxıb çıxarın.
- Fn düyməsini basın. Bir çox modeldə səsi tam kəsən ayrıca kombinasiya var (dinamik üstündə x işarəsi).
Sınaq üçün qulaqlıq qoşun. Qulaqlıqda səs varsa, problem dinamiklərdə və ya onların kabelindədir; qulaqlıqda da yoxdursa, problem səs kartı/sürücü tərəfindədir.
Sürücü problemləri
Realtek/Conexant sürücüsünü yenidən qurun
- Device Manager → Sound, video and game controllers.
- Səs qurğusuna sağ klik → Uninstall device → «Delete the driver software» seçin.
- Cihazı yenidən başladın — Windows əsas sürücünü özü qurur.
- Sonra noutbuk istehsalçısının saytından həmin model üçün rəsmi audio sürücüsünü qurun.
Universal Realtek sürücüsünü tərəf saytlardan yükləməyin. Noutbuklarda audio kodek istehsalçı tərəfindən xüsusi konfiqurasiya olunur — səhv sürücü dinamikləri tamamilə susdura bilər.
«Enhancements» səsi korlayır
Səs xırıltılı, boğuq və ya çox zəifdirsə: səs ikonuna sağ klik → Sound settings → qurğunun xassələri → Enhancements bölməsində bütün effektləri söndürün (Disable all sound effects). Bu, xüsusən köhnə cihazlarda hiss olunan fərq yaradır.
Nümunə tezliyi (sample rate)
Qurğunun Advanced bölməsində format kimi 24 bit, 48000 Hz seçin. Uyğunsuz format bəzi proqramlarda səsin ümumiyyətlə çıxmamasına səbəb olur.
Windows xidmətini yoxlayın
Səs heç bir yerdə çıxmırsa və ikon qırmızı xaç göstərirsə:
- Start → «services.msc».
- Windows Audio və Windows Audio Endpoint Builder xidmətlərini tapın.
- Hər ikisi «Running» və «Automatic» olmalıdır. Deyilsə, işə salın və başlanğıc tipini Automatic edin.
Xırıltı və çatırtı
| Əlamət | Ehtimal olunan səbəb |
|---|---|
| Yüksək səsdə xırıltı, alçaqda təmiz | Dinamik membranı zədələnib |
| Video oynadanda kəsilir, mətn yazanda yox | Sürücü/DPC gecikməsi |
| Qulaqlıqda çatırtı, dinamikdə yox | Soket kontaktı |
| Adapter qoşulanda vızıltı | Torpaqlama/qidalanma səsi |
| Bir dinamik səssiz | Kabel və ya dinamik nasazlığı |
DPC gecikməsi şübhəsi varsa, LatencyMon kimi pulsuz alət hansı sürücünün gecikmə yaratdığını göstərir — çox vaxt şəbəkə və ya Wi-Fi sürücüsü günahkar çıxır. Bu halda Wi-Fi sürücüsü bölməsinə də baxmaq faydalıdır.
Bluetooth qulaqlıqda səs pisdirsə
Bluetooth qulaqlıq mikrofonla birlikdə işləyəndə profil Hands-Free (HFP) rejiminə keçir və səs keyfiyyəti kəskin düşür. Yalnız musiqi dinləyirsinizsə, səs qurğuları siyahısında «Stereo» variantını seçin, «Hands-Free» variantını isə söndürün.
Dinamik doğrudan xarabdırsa
Dinamiklər ucuz hissədir və biznes seriyalarında ayrıca dəyişdirilir. Amma əvvəlcə bunu təsdiqləyin: BIOS-a girib səs sınağı olan modellərdə (bəzi Dell və Lenovo cihazlarında BIOS diaqnostikasında audio testi var) yoxlama aparın. BIOS testində səs varsa, dinamik sağlamdır — problem sistemdədir.
Tez-tez verilən suallar
Windows yeniləməsindən sonra səs itdi.
Klassik haldır: yeniləmə audio sürücüsünü universal versiya ilə əvəz edir. İstehsalçının rəsmi sürücüsünü qurun və sürücü yeniləməsini həmin cihaz üçün dayandırın.
Qulaqlıqda səs var, dinamikdə yoxdur.
Əvvəlcə soketin mikroaçarını yoxlayın, sonra çıxış qurğusu siyahısında dinamiklərin görünüb-görünmədiyinə baxın. Hər ikisi qaydasındadırsa, dinamik kabeli ehtimalı yüksəkdir.
Səs çox zəifdir, maksimumda da az eşidilir.
Enhancements effektlərini söndürün, «Loudness Equalization» varsa aktivləşdirin. Nazik korpuslu modellərdə dinamik gücü onsuz da məhduddur — xarici kolonka real fərq yaradır.
HDMI ilə monitora qoşduqda səs gəlmir.
Monitorun dinamiki varmı? Varsa, çıxış qurğusu kimi HDMI qurğusunu seçin. Bəzi monitorlarda dinamik ümumiyyətlə olmur.