Noutbuk USB görmür: port yoxlama üsulları
USB flaş kart taxılır, amma heç nə olmur. Yoxsa bir port işləyir, digəri yox. Bu problemin diaqnostikası sistemlidir: əvvəlcə portu, sonra qurğunu, sonra sistemi kəsib ayırmaq lazımdır.
Addım 1: Üç sadə kəsmə
- Başqa port sınayın. Bir portda işləyirsə, problem həmin portdadır — sistemdə deyil.
- Başqa qurğu sınayın. Digər flaş kart işləyirsə, problem qurğudadır.
- Qurğunu başqa kompüterdə sınayın. Orada da görünmürsə, flaş kart və ya disk xarabdır.
Nəticələri yazın. Bu üç cavab problemi demək olar tam lokallaşdırır və artıq iş görməyin qarşısını alır.
Addım 2: Enerji məsələsi
Xarici sərt disk, çoxsaylı qurğu və ya passiv USB hub qoşulanda port gücü çatmır və qurğu görünmür.
- Xarici HDD-ni birbaşa noutbuka qoşun, hub üzərindən yox.
- Kabeli dəyişin — Y-formalı ikiportlu kabel daha çox cərəyan verir.
- Enerji tələb edən qurğular üçün aktiv (öz adapteri olan) hub istifadə edin.
- Noutbuk yalnız batareyada işləyirsə, bəzi modellər port gücünü azaldır — adapteri qoşub sınayın.
Addım 3: Enerji qənaətini söndürün
Windows istifadə olunmayan USB kontrollerlərini söndürür və bəzən geri qaytarmır:
- Device Manager → Universal Serial Bus controllers.
- Hər USB Root Hub üçün: sağ klik → Properties → Power Management.
- «Allow the computer to turn off this device» işarəsini götürün.
- Əlavə olaraq enerji planında USB settings → USB selective suspend parametrini Disabled edin.
Addım 4: Sürücüləri sıfırlayın
- Device Manager → USB controllers altındakı bütün sətirləri bir-bir Uninstall device edin.
- Cihazı yenidən başladın — Windows hamısını avtomatik qurur.
- Sarı nida işarəsi qalırsa, istehsalçının çipset sürücüsünü rəsmi saytdan qurun. USB portları çipsetə bağlıdır.
«Unknown USB Device (Device Descriptor Request Failed)» yazısı görürsünüzsə, bu adətən qurğu ilə kontroller arasında rabitə qurulmadığını göstərir: ya kabel, ya qurğu, ya da portun məlumat xətti problemlidir.
Addım 5: Disk görünür, amma açılmır
Bu, ayrıca haldır: qurğu tanınır, lakin Explorer-də hərfi yoxdur.
- Start → «Disk Management» (diskmgmt.msc).
- Diskiniz siyahıdadırsa, sağ klik → Change Drive Letter and Paths → yeni hərf verin.
- Disk «RAW» göstərilirsə, fayl sistemi zədələnib — məlumatı bərpa proqramı ilə çıxarın, sonra formatlayın.
- Disk «Not initialized» göstərilirsə, məlumat itə bilər. Vacib fayllar varsa, əvvəlcə bərpa edin.
Diskin sağlamlığını yoxlamaq üçün: SMART göstəriciləri.
Addım 6: BIOS və port tipi
- Korporativ cihazlarda BIOS-da USB portları və ya USB-dən açılış söndürülmüş ola bilər (USB Configuration bölməsi).
- USB 3.x portu (mavi dil) köhnə qurğularda problem verirsə, USB 2.0 portunu sınayın.
- USB-C portların hamısı eyni deyil: bəziləri yalnız şarj, bəziləri məlumat + video dəstəkləyir. Portun yanındakı işarəyə baxın.
USB-C ilə şarj mövzusu ayrıca yazılıb: Type-C və Power Delivery.
Port fiziki olaraq zədələnibsə
Əlamətlər: qurğu yalnız müəyyən bucaqda işləyir, port içərisində metal dillər əyilib, yaxud port «boş» hiss olunur. Bu hal servis işidir — port ana plataya lehimlənir.
İşlənmiş cihaz alarkən portları necə yoxlamalı
- Yanınızda flaş kart gətirin və hər portu ayrıca sınayın.
- Fayl köçürün — sürəti izləyin: USB 3.0 portda 100 MB/s-dən aşağı davamlı sürət şübhəlidir.
- Kabeli tərpədin — bağlantı qopursa, port boşdur.
- USB-C portu varsa, video çıxışını da sınayın.
Tam siyahı: 12 addımlıq yoxlama.
Tez-tez verilən suallar
Bütün portlar birdən işləmir. Səbəb?
Bu, adətən sistem və ya çipset sürücüsü problemidir. Bütün portların eyni anda fiziki olaraq sıradan çıxması nadirdir — əvvəlcə sürücünü sıfırlayın.
Flaş kart isinir, amma görünmür.
Bu, qurğunun daxili nasazlığına işarədir. Dərhal çıxarın — qızmış flaş kart məlumatı da riskə salır.
Siçan işləyir, flaş kart görünmür.
Siçan az güc tələb edir və köhnə protokolla işləyir. Bu, port gücü və ya USB kütləvi yaddaş sürücüsü problemi olduğunu göstərir.
Portlar yalnız yenidən başlatdıqdan sonra işləyir.
Klassik «selective suspend» problemidir. Yuxarıdakı enerji parametrlərini söndürün.