Batareya sağlamlığını yoxlamağın 3 üsulu
İşlənmiş noutbuk alarkən batareya ən çox gizlədilən detaldır — çünki yoxlanması bir neçə dəqiqə çəkir və satıcı bunu təklif etmir. Halbuki üç sadə üsulla batareyanın real vəziyyətini rəqəmlə görmək mümkündür.
Əvvəlcə: hansı rəqəm vacibdir
- Design Capacity — batareyanın zavod tutumu (mWh və ya Wh).
- Full Charge Capacity — bu gün tam dolduqda real tutduğu enerji.
- Cycle Count — neçə tam dolma-boşalma dövrü keçib.
Əsas göstərici sağlamlıq faizidır: Full Charge ÷ Design × 100.
| Sağlamlıq | Qiymətləndirmə |
|---|---|
| 90-100 % | Əla — az istifadə olunub |
| 75-90 % | Yaxşı — normal işlənmiş cihaz |
| 60-75 % | Qəbul edilən — qiymətdə güzəşt istəyin |
| 50-60 % | Zəif — yaxın vaxtda dəyişmə lazım olacaq |
| 50 %-dən aşağı | Praktik olaraq bitib |
Üsul 1: Windows hesabatı (ən dəqiq, pulsuz)
- Start düyməsinə sağ klik → Terminal (Admin) və ya Command Prompt (Admin).
- Yazın: powercfg /batteryreport
- Ekranda faylın yolu göstərilir (adətən istifadəçi qovluğunda battery-report.html).
- Faylı brauzerlə açın.
Hesabatda diqqət yetiriləcək bölmələr:
- Installed batteries — Design Capacity və Full Charge Capacity yan-yana verilir. Sağlamlıq faizini burada hesablayın.
- Battery capacity history — tutumun aylar üzrə necə düşdüyünü göstərir. Sürətli enmə pis əlamətdir.
- Battery life estimates — sistemin gözlədiyi iş müddəti.
- Recent usage — cihazın son günlərdə necə istifadə olunduğu.
Alarkən bu hesabatı satıcının yanında çıxarın: 30 saniyə çəkir, heç nə quraşdırmaq lazım deyil və nəticə mübahisəsizdir. Bu addım 12 addımlıq yoxlama siyahısının ən dəyərli bəndlərindəndir.
Üsul 2: İstehsalçı diaqnostikası (BIOS səviyyəsi)
Sistemdən asılı olmadığı üçün ən etibarlı üsuldur — cihazda Windows olmasa da işləyir.
- Dell: açılışda F12 → Diagnostics; yaxud BIOS-da Battery Information (Health: Excellent / Good / Fair / Poor).
- Lenovo: F10 və ya Novo düyməsi ilə diaqnostika; Windows-da Lenovo Vantage batareya vəziyyətini və dövr sayını göstərir.
- HP: F2 → Component Tests → Power → Battery. HP Battery Check nəticəni açıq şəkildə «Replace» / «OK» kimi verir.
Üsul 3: Üçüncü tərəf proqramlar
Daha çox detal lazımdırsa:
- BatteryInfoView — pulsuz, quraşdırma tələb etmir; dövr sayı, gərginlik, aşınma faizi.
- HWiNFO — batareya ilə yanaşı temperatur və qidalanma məlumatı da verir.
- BatteryBar — real vaxtda boşalma sürətini vatla göstərir; hansı işin nə qədər enerji yediyini görmək üçün əlverişlidir.
Bu proqramları yalnız rəsmi saytlarından yükləyin. «Batareya bərpa edən» proqramlar isə iddialarını yerinə yetirmir — kimyəvi köhnəlməni proqram geri qaytara bilməz.
Dövr sayı (cycle count) nəyi göstərir
Bir dövr = 100 % enerjinin istifadəsi (mütləq bir dəfəyə deyil: 50 % + 50 % da bir dövrdür). Müasir litium batareyalar adətən 300-500 dövr ərzində 80 % tutumu saxlayır.
- 100 dövrdən az — cihaz az istifadə olunub və ya əsasən rozetkada işləyib.
- 300-500 dövr — normal iş həcmi, tutum düşməyə başlayır.
- 800 dövrdən çox — batareya ömrünün sonuna yaxındır.
Rəqəmlər yaxşıdır, amma cihaz tez sönür
Bu, kalibrasiya problemidir: göstərici real vəziyyəti əks etdirmir. Ardıcıllıq: batareya kalibrasiyası. Əksinə, rəqəmlər aşağıdırsa, kalibrasiya kömək etməyəcək — batareya dəyişilməlidir.
Alarkən əlavə üç yoxlama
- Şişməyə baxın. Cihazı düz masaya qoyun — yırğalanırsa və ya toxunma paneli qabarıqdırsa, batareya şişib.
- Real boşalmanı ölçün. 15 dəqiqə video oynadın və faizin nə qədər düşdüyünə baxın; nəticəni 4-ə vurub təxmini saatı hesablayın.
- Şarj sürətini yoxlayın. Adapteri qoşub 10 dəqiqədə neçə faiz artdığına baxın. Artım yoxdursa, problem adapterdə və ya şarj sxemində ola bilər — bu məqalədə səbəblər sadalanıb.
Tez-tez verilən suallar
powercfg əmri xəta verir.
Terminal administrator hüququ ilə açılmalıdır. Həmçinin bəzi cihazlarda hesabat sistem qovluğuna yazılır — ekranda göstərilən tam yola diqqət edin.
Sağlamlıq 70 %-dir. Almağa dəyərmi?
Cihaz əsasən masada işlədiləcəksə, tam normaldır. Yolda uzun iş lazımdırsa, batareya dəyişmə xərcini qiymətə əlavə edib hesablayın.
Batareya dəyişməsi nə qədər çətindir?
Xarici (çıxarılan) batareyalı köhnə modellərdə saniyələr çəkir. Daxili batareyalı müasir modellərdə alt qapaq açılır — bu, SSD dəyişməsindən mürəkkəb deyil.
Cihaz batareyasız işləyə bilərmi?
Əksər modellərdə bəli, amma enerji kəsiləndə iş itir və bəzi modellər batareyasız performansı məhdudlaşdırır.