Noutbukun ömrünü uzadan 12 vərdiş
İşlənmiş noutbuk alarkən əsas sual «neçə il davam edəcək» olur. Cavabın böyük hissəsi cihazda deyil, gündəlik vərdişlərdədir. Aşağıdakı 12 vərdiş xüsusi bilik tələb etmir və cihazın ömrünə illər əlavə edir.
1. Soyutmanı ildə bir dəfə təmizləyin
Bu, siyahıdakı ən təsirli maddədir. Toz keçəsi temperaturu 15-25 °C qaldırır, yüksək temperatur isə bütün komponentlərin ömrünü qısaldır. Necə edilir.
2. Cihazı sərt səthdə işlədin
Yataq, yorğan və diz üstü hava girişini bağlayır. Sadə dayaq və ya hətta bir kitab problemi həll edir.
3. Şarj səviyyəsini 20-80 % aralığında saxlayın
Litium batareya üçün ən böyük stres iki ucdur: sıfıra yaxın və daim 100 %. Biznes modellərində şarj həddi funksiyası var — açın. Kalibrasiya və şarj həddi.
4. Diskdə 10-15 % boş yer saxlayın
Dolu SSD həm yavaşlayır, həm də daxili bərabərləşdirmə (wear leveling) işini pis görür — ömrü qısalır. Eyni qayda sistem diskində performans üçün də vacibdir: yavaşlama məqaləsi.
5. Ehtiyat nüsxəni avtomatlaşdırın
Disk xarab olanda itən şey cihaz deyil, məlumatdır. Ən azı iki nüsxə: biri xarici diskdə, biri buludda. Diskin vəziyyətini vaxtaşırı yoxlayın — SMART göstəriciləri.
6. Kabeli düzgün yığın
Adapterin kabelini gövdəyə sarımaq daxili teli qırır. Sərbəst, geniş halqa ilə yığın və ucluğun yanındakı hissəni əyməyin. Adapter qızması da çox vaxt bununla bağlıdır.
7. Ekranı düzgün bağlayın
Ekranı bir küncündən tutub bağlamaq menteşəyə və matrisə burucu qüvvə verir. İki əllə və ya ortadan bağlayın. Klaviatura üzərində qələm, flaş kart qalmasın.
8. Cihazı yuxu rejimində çantaya qoymayın
Qapalı çantada işləyən cihaz qızır. Tam söndürün və ya hibernasiyaya salın. Daşıma qaydaları: çanta seçimi.
9. Yeməyi və içkini masadan uzaq tutun
Maye zədəsi ən bahalı və ən çox rast gəlinən qəzadır. Qapaqlı stəkan sadə, amma real qorumadır. Tökülərsə nə etməli: klaviatura məqaləsi.
10. Sürücüləri istehsalçının saytından qurun
Windows-un universal sürücüləri işə düşür, amma enerji idarəetməsini və soyutmanı optimal idarə etmir. Çipset və video sürücüsünü rəsmi mənbədən qurmaq həm sabitlik, həm temperatur baxımından fərq yaradır.
11. Yükü azaldın: avtomatik başlayan proqramlar
Hər başlanğıcda işə düşən 15 proqram cihazı daim yükdə saxlayır. Task Manager → Startup bölməsində lazımsızları söndürün. Bu, həm sürət, həm temperatur, həm də batareya deməkdir.
12. Fiziki təmizliyi vərdiş edin
Ekranı, klaviaturanı və hava deliklərini vaxtaşırı təmizləmək tozun içəri yığılmasını yavaşladır. Düzgün üsullar: noutbuku təmizləmək.
Bu 12 maddədən yalnız birincisi və üçüncüsü belə cihazın xidmət müddətini nəzərəçarpacaq dərəcədə uzadır. Hamısını birdən tətbiq etməyə çalışmayın — ikisindən başlayın.
Cihazın ömrünü uzadan iki yenilənmə
Vərdişlərdən əlavə, iki texniki addım köhnə cihazı bir neçə il də işlək saxlayır:
- SSD. HDD-dən SSD-yə keçid ən böyük fərq yaradan yenilənmədir. Necə taxılır.
- RAM. 8 GB-a qaldırmaq çoxvəzifəli işdə diskə yükü azaldır. Nə qədər lazımdır.
Tez-tez verilən suallar
Noutbuku hər gün söndürmək lazımdır?
Məcburi deyil, amma həftədə bir-iki dəfə tam yenidən başlatmaq sistemin sabit işləməsinə kömək edir. Fasiləsiz yuxu rejimində qalan cihazlarda zamanla xətalar yığılır.
İşlənmiş cihaz neçə il davam edir?
Korporativ seriyalar düzgün baxımla alındıqdan sonra 4-6 il rahat işləyir. Həlledici amillər: temperatur, disk vəziyyəti və batareya.
Cihazı daim rozetkada saxlamaq zərərlidirmi?
Şarj 100 %-də dayandığı üçün «artıq şarj» olmur, amma batareyanı daim dolu və isti saxlamaq köhnəlməni sürətləndirir. Şarj həddi funksiyası məhz buna görə var.
Antivirus lazımdırmı?
Windows Defender əksər istifadəçi üçün kifayətdir. Əlavə ağır antivirus paketləri sistemi yavaşladır və çox vaxt fayda vermir.