Onlayn noutbuk alarkən aldanmamaq üçün 8 qayda
Onlayn elanda hər şey qaydasında görünür: şəkillər təmiz, qiymət münasib, satıcı mehriban. Problemlər cihaz əlinizə çatandan sonra çıxır. Aşağıdakı 8 qayda məhz bu boşluğu bağlayır.
Qayda 1: Şəkillər elanın öz şəkli olmalıdır
Kataloq şəkli və ya internetdən götürülmüş fotolar ən güclü xəbərdarlıq siqnalıdır. Tələb edin:
- Cihazın açıq halda, işlək ekranı ilə şəkli.
- Klaviaturanın yaxından şəkli — silinmiş hərflər istifadə həcmini göstərir.
- Korpusun bütün tərəfləri, xüsusən künclər və menteşələr.
- Alt etiketdə model və servis nömrəsi.
- Sistem məlumatı ekranı (Windows-da «About» və ya «msinfo32»).
Ən effektiv sınaq: satıcıdan cihazın bu gün yazılmış kağız parçası ilə birlikdə şəklini istəyin. Şəkil köhnədirsə və ya başqasına aiddirsə, bu istək cavabsız qalır.
Qayda 2: Model nömrəsini özünüz yoxlayın
Elanda «Core i7» yazısı kifayət deyil. Tam model nömrəsini (məsələn, Latitude 5420, i5-1135G7) istəyin və nəslini yoxlayın: prosessor adını oxumaq. Köhnə nəsil i7, yeni nəsil i5-dən zəif ola bilər.
Dell və Lenovo cihazlarında servis etiketi / seriya nömrəsi ilə istehsalçının saytında orijinal konfiqurasiyanı görmək mümkündür — ekran tipi, RAM, disk və istehsal tarixi daxil.
Qayda 3: Qiymət çox aşağıdırsa, səbəbi var
Bazar qiymətindən nəzərəçarpacaq dərəcədə ucuz elanların adi səbəbləri:
- Batareya bitib.
- Ekranda zolaq və ya ləkə var — necə yoxlanır.
- Cihaz qızır və yük altında sönür — səbəblər.
- Disk ölməyə yaxındır — SMART yoxlaması.
- Cihaz oğurluqdur və ya korporativ kilidlidir.
BIOS paroluna və korporativ kilidə diqqət. Bəzi işlənmiş korporativ cihazlarda BIOS parolu və ya idarəetmə kilidi qalır. Belə cihazda sistemi dəyişmək, bəzən hətta açmaq mümkün olmur və parolu sıfırlamaq çox vaxt alınmır. Satıcıdan cihazı BIOS-a girib göstərməsini xahiş edin.
Qayda 4: Görüşüb yoxlamağı şərt qoyun
Mümkünsə, cihazı canlı görün və özünüz yoxlayın. Yoxlama siyahısı: 12 addım. Minimum:
- Batareya hesabatı: powercfg /batteryreport — necə oxunur.
- Disk SMART göstəriciləri.
- Ekran: ölü piksel, zolaq, arxa işıq bərabərliyi.
- Klaviaturanın bütün düymələri.
- Bütün portlar: USB, HDMI, kart oxuyucu — necə yoxlanır.
- 10-15 dəqiqə yük verib temperatur və səs.
Qayda 5: Ödənişi cihazı görməmiş etməyin
- Görüşdə, cihazı yoxladıqdan sonra ödəyin.
- Uzaq şəhərdirsə, çatdırılma ilə birlikdə yoxlama imkanı verən xidmətlərdən istifadə edin.
- Avans, «rezervasiya haqqı», «gömrük rüsumu» tələb edən elanlardan uzaq durun — bu, ən çox yayılmış fırıldaq sxemidir.
- Ödənişi tanımadığınız şəxsin kartına köçürməkdən çəkinin.
Qayda 6: Satıcının cavablarını qiymətləndirin
Suallara verilən cavabın keyfiyyəti cihaz haqqında çox şey deyir. Yaxşı əlamətlər: dəqiq model nömrəsi, qüsurların özü tərəfindən açıqlanması, əlavə şəkil göndərməyə hazırlıq. Pis əlamətlər: «hər şey əladır» tipli ümumi cavablar, sualdan yayınma, tələsdirmə.
Nə soruşmaq lazımdır: satıcıya verməli 10 sual.
Qayda 7: Komplektə diqqət
- Adapter mütləq olsun — orijinal və ya uyğun. Sonradan almaq əlavə xərcdir: adapter fərqləri.
- Disk və RAM elanda yazılanla eyni olsun — cihaz təhvil verilməmişdən əvvəl «dəyişdirilməsin».
- Windows lisenziyası aktivdirmi — Settings → System → Activation.
- Cihaz hansı hesaba bağlıdır: əvvəlki sahibin hesabı çıxarılmalıdır.
Qayda 8: Qaytarma şərtini əvvəlcədən danışın
Ən azı bir neçə günlük yoxlama müddəti istəyin. Gizli qüsurlar (qızma, təsadüfi sönmə, Wi-Fi qopması) çox vaxt ilk saatda deyil, bir neçə gün sonra üzə çıxır. Yazışmanı saxlayın — satıcının vədləri orada qalır.
Tez-tez verilən suallar
Cihazın oğurluq olmadığını necə bilim?
Tam zəmanət vermək çətindir, amma alış sənədi, qutu, orijinal adapter və satıcının hesabdan çıxış etməsi yaxşı əlamətlərdir. Qiymətin bazardan kəskin aşağı olması isə şübhə doğurmalıdır.
Zəmanətsiz almaq riskli deyilmi?
Riski azaldan şey zəmanət deyil, yoxlamadır. Yaxşı yoxlanmış zəmanətsiz cihaz, yoxlanmamış zəmanətli cihazdan daha az problem yaradır — amma ikisi birlikdə ən yaxşısıdır.
Şəkildə hər şey qaydasındadır, yenə də şübhələnirəm.
Video zəng istəyin: satıcı cihazı açıb portları, klaviaturanı və sistem məlumatını canlı göstərsin. İmtina cavabın özüdür.
İşlənmiş cihaz almaq ümumiyyətlə sərfəlidirmi?
Rəqəmlərlə müqayisə: ikinci əl noutbuk sərfəlidirmi.